По реакцијата на Асоцијацијата на архитекти на Македонија (ААМ) во однос на висината на наградниот фонд и рокот за изработка на конкурсните трудови за идејното решение за реконструкција и урбан дизајн на градскиот плоштад во Струмица, следуваше размена на ставови со Општина Струмица.
Во одговорот до Асоцијацијата, од Општина Струмица изразија разбирање за оваа забелешка и оценија дека предвидениот награден фонд е скромен. Оттаму појаснија дека неговата висина е определена согласно средствата кои Општината реално можела да ги планира и издвои во својот буџет.
Како еден од примерите следени при подготовката на конкурсот, Општината го посочи претходно спроведениот конкурс во Кичево. Од ААМ, пак, сметаат дека досегашната домашна практика не треба нужно да претставува единствен репер за идните архитектонски конкурси.
Според Асоцијацијата, искуствата од регионот покажуваат дека конкурсните постапки можат да бидат поставени на повисоко професионално и организациско ниво, а една од долгорочните заложби на професионалната заедница треба да биде постепено воспоставување повисоки стандарди и во Македонија.
Во комуникацијата меѓу двете страни беше отворено и прашањето за улогата на конкурсите во афирмацијата на архитектите. Од Општината посочија дека архитектонските конкурси претставуваат можност авторите да ги презентираат своите идеи, да бидат препознаени и победничкото решение да добие можност за понатамошна разработка и реализација, додека наградниот фонд го гледаат како спореден мотив за учество.
ААМ се согласува дека наградниот фонд не е единствениот, ниту секогаш пресудниот мотив за учество, но нагласува дека афирмацијата и достоинственото вреднување на професионалниот труд не треба да се разгледуваат како спротивставени категории. Според Асоцијацијата, соодветно поставените конкурсни услови може истовремено да поттикнат учество, да привлечат искусни автори и тимови и да испратат порака дека распишувачот сериозно го третира процесот и неговиот исход.
Вториот аспект на кој ААМ укажа е рокот за изработка на конкурсните трудови. Според Асоцијацијата, временската рамка треба да овозможи темелна анализа и доволно време за развој на квалитетно решение, особено кога се работи за интервенција во централен и значаен јавен простор.
Општина Струмица информира дека можноста за продолжување ќе биде разгледана, доколку тоа може да се направи без нарушување на планираната динамика на постапката.
Од Општината појаснуваат дека една од причините конкурсот да биде завршен до декември е потребата навреме да се утврди избраното решение и да се создадат услови за планирање средства во Буџетот на Општина Струмица за 2027 година, наменети за изработка на основниот проект.
Сепак, Општината остава отворена можност рокот да биде соодветно продолжен, имајќи ја предвид потребата учесниците да располагаат со доволно време за квалитетна подготовка на конкурсните решенија.
Размената меѓу ААМ и Општина Струмица отвора пошироко прашање за стандардите според кои во Македонија се организираат архитектонските конкурси. Покрај конкретниот конкурс за струмичкиот плоштад, темата го засега и начинот на кој институциите го вреднуваат архитектонскиот труд, колку време и ресурси се предвидуваат за развој на идејните решенија и какви услови се создаваат за пошироко и поквалитетно учество на професионалната заедница.
Дали конкурсните услови ќе претрпат дополнителни измени, особено во однос на рокот, останува да се види во понатамошниот тек на постапката.
